Tür listesi Türkiye zoocoğrafyasında yer alan bütün
türleri değil, belli başlı ve olta balıkçılığı esnasında
sıklıkla karşılaşılan balık türlerini içermektedir. oltacı
ATLAS sayfaları sürekli zenginleştirilerek güncellenen
dinamik bir yapıya sahiptir. Listelerde yer verilen
balık türlerinin avcılığında kullanılan yaygın donam
örneklerine tanımlama metni sonunda yer alan
linklerini kullanarak doğrudan ulaşabilirsiniz.
 |
Temel
Anatomi Bilgisi
Bahadır ÇAPAR
Bir
olta balıkçısı temel seviyede de olsa
balıkların anatomilerine, davranışlarına
ve beslenme alışkanlıklarına ilişkin bilgi
sahibi olmalıdır. Bu bilgileri edinmenin,
|
hedefi daha iyi tanıyarak doğru taktik ve yöntemle
onu yakalayabilmenizi kolaylaştıracağını düşünebilirsiniz.
Ancak esas durum bundan farklı olarak uğraştığınız
bir konu hakkında enine boyuna fikir sahibi olabilmenin
avantajlarını yaşamaktır. Madem ki balığa oltaya
bu denli gönül verenlerden ve bu satırları hevesle
okuyanlardansınız o halde balığa dair bazı genel
bilgileri yazılı ve sözlü aktarımlarınızda, raporlarınızda,
güncelerinizde ve kişisel kayıtlarınızda doğru
şekilde kullanabilmeniz gayesiyle temel düzeyde
inceleyelim.
Bir
balığın vücut bölümleri ve ölçülebilen yapıları
Diğer oltacılarla
yakaladığınız bir balıkla ilgili renk desen ve
boy gibi temel nitelikte ki tanımlayıcı bilgileri
paylaşırken balık vücudunun belirgin ögelerinin
neler olduğunu bilerek bunları doğru şekilde anmak
ve aktarmak, size söylenenlerin veya söylediklerinizin
doğru anlaşılabilmesi yönünden büyük önem taşır.
Karın denildiğinde belirtilmek istenen bölgeyle
göğüs denildiğinde ifade edilen yerin balığın
vücudunda nereler olduğunu bilmek, "balığın
kulağ"ı demek yerine doğrusu olan "solungaç"
terimini kullanabilmek anlatımlarınızın kalitesini
ve anlaşılırlığını arttıracak olan teknik edinimlerinizdir.
Sağ yanda yer alan iki temsili figürde belirtilen
kısaltmaların açılımları şu şekildedir:
SK
solungaç
kapağı (operkulum), ÖSK
ön solungaç
kapağı (preoperkulum), G
göz,
B burun,
A
ağız,
Y yanak,
G galsama,
GÖ göğüs,
GÖY göğüs
yüzgeci, KAY
karın
yüzgeci, KA
karın,
A
anüs (sidiklik),
AY anüs
yüzgeci, KUY
kuyruk
yüzgeci, KUK
kuyruk
kaidesi, KUS
kuyruk
sapı, 2.SY
ikinci
sırt yüzgeci,
1.SY birinci
sırt yüzgeci, E
ense, S
sırt,
YÇ yanal
çizgi, SD
solungaç
dikeni
|

|
ÇU
çatal uzunluk
(başın ön kısımdaki en uç noktasından kuyruk çatalının
büzülerek vücudun arka kısımda ulaştığı en son nokta
arasındaki yatay mesafedir), SU
standart uzunluk
(başın ön kısımdaki en uç noktasından kuyruk kaidesine
kadar olan yatay mesafedir),
TU toplam
uzunluk (başın ön kısımdaki en uç noktasından kuyruk
çatalının açık haliyle vücudun arka kısımda ulaştığı
en son nokta arasındaki yatay mesafedir),
BU
baş uzunluğu
(başın ön kısımdaki en uç noktasından soungaç kapağının
vücudun arka kısmına doğru en uç noktasına kadar olan
yatay mesafedir),
M
burun uzunluğu
(muso: başın ön kısımda en uç noktasıyla göz arasındaki
yatay mesafedir), VY
vücut yüksekliği
(karın yüzgeciyle sırt yüzgecinin başladığı nokta arasındaki
dikey mesafedir),
Yazarın notu: Solungaç
kapağı 4 kemik plakanın birleşmesiyle oluşmuş bir yapıdır.
Figürlerde bu plakaların en belirgin olanlarından ikisi
belirtilmiştir. Çok daha küçük yapıda olan ve konunun
uzmanı olmayanların her balıkta net olarak göremeyeceği
diğer iki parça (suboperkulum ve interoperkulum) kısaltmalarda
anılmamıştır.
Balıklarda
yüzgeçler ve yerleşimi
Balıkların sahip
olduğu yüzgeçler onların tanımlanmasında ve genel
anlamda birbirlerinden ayırt edilebilmesinde oldukça
sık kullanılan belirgin vücut ögeleridir. Her
ne kadar benzer özellikler sergileselerde farklı
şekil ve büyüklüklerde olan yüzgeçleri doğru şekilde
öğrenerek farklılıklarını görebilmek için yandaki
temsili figürleri inceleyebilirsiniz. Figürlerde
belirtilen kısaltmaların açılımları şu şekildedir:
1
sırt
yüzgeci (dorsal yüzgeç),
1a birinci
sırt yüzgeci (geneli dikensi sert yüzgeç ışınlarından
oluşur),
1b ikinci
sırt yüzgeci (geneli yumuşak yüzgeç ışınlarından
oluşur),
1c
yağ yüzgeci (adipoz yüzgeç: ışınsız olup bağ dokudan
oluşan körelmiş bir yüzgeç kalıntısıdır),
1d
pinnul (özellikle uskumrugillerde kuyruğa yakın
kısımda yer alan yelpaze şeklindeki küçük ipliksi
yüzgeçciklerdir),
2 kuyruk
yüzgeci (kaudal yüzgeç),
3 anüs
yüzgeci (anal yüzgeç),
4 karın
yüzgeci (pelvik yüzgeç),
5 göğüs
yüzgeci (pektoral yüzgeç), |
  |
|