 |
Oltaciyiz.biz'den
deniz balıkları atlası
MERCAN
Pagellus
erythrinus (Linnaeus,
1758)
Bahadır ÇAPAR
|
 |
Çipura
ve fangriyle yakın akraba olan mercan bu
balıklarla benzer yaşam alanlarını paylaşır.
Ilıman denizlerimizin kıyı bölgelerindeki
yer yer kumlu çamurlu genel olarak ise kırmalık
ve kayalık meralarında, hemen deniz tabanının
üzerinde küçük sürüler halinde gezinen balıklardır.
|
Özellikle
tekneden kullanılan parça karide ve akyemle yemlenmiş
serbest bedenli sarkıtmalarla yakalanırlar. Üst
ve alt çenede diğer akraba türlerde olduğu gibi
kesici ve öğütücü diş sıraları yer alır. Başı
ve vücudu fonda metalik yansımalı hoş bir pembe
renge sahip olup karın bölgesinde yer yer belli
belirsiz mavimtırak bir yansıma fark edilebilir.
Başın gerisinde, solungaç yarığını örten kapağın
üst kenarında koyu pembe-kırmızı arası belirgin
bir kontur yer alır. Yakalandığında son ana kadar
verdiği mücadeleden dolayı oltacılığı oldukça
keyifli balıklardan olan mercan boyuna aldırmaksızın
büyük ağabeyi sayılan fangri gibi iğne açma (düzleştirme)
konusunda tam bir uzmandır. Avında özellikle dövülerek
iki yandan sıkıştırılmış sert ve nispeten kalın
saplı iğneler tercih edilmelidir.
Mercanlar yer aldıkları
meranın ve hemen üzerinde yayıldıkları deniz tabanının
sunduğu hayvansal organizmaların ağırlıkta olduğu
mönüden beslenen etçil bir balıktır. Özellikle
deniz tabanında kum ve çamur içerisinde yaşayan
yumuşakçalarla taş altlarında, kaya çatlaklarında
yuvalanan karides, küçük yengeç, mamun gibi eklembacaklılar
ve küçük kabuklularla geçinirler.
Çipura, karagöz
için kullanılan bırakmalarla sarkıtmalar mercan
avında da başarıyla kulanılabilir. Doğu Akdeniz
bölgesinde "cerbit" olarak adlandırılan
ve ağırlıklı olarak mercanla çipuranın hedeflendiği
geleneksel tekne avları yapılır. Sonbahar sonu
kış başı ile erken ilkbahar dönemi cerbit için
en uygun dönemler olarak bilinir. Cerbitte yaygın
olan uygulama teknenin demirlenmeksizin taş üstü
meralarda yüzey akıntısına bindirilerek gezdirilmesidir.
editörün notu
Mercanlar hayatlarının
ilk üç yılını erkek bireyler olarak geçiren protojenik
hermafrodit balıklardır. ilk yılın ardından 2
ve 3 yaşlarında sperm üreten balıklar 4 yaşından
itibaren dişi bireylere dönüşerek yumurta üretmeye
başlarlar. Bu özellikleriyle büyük bireylerinin
tamamının dişi olduğundan emin olabileceğiniz
balıklardır. İri bireylerin yumurtalı olduğu durumda
zarar görmelerine engel olarak geri bırakmaya
gayret etmek üreme hızı giderek düşen ve yavaş
yavaş kıyılarımızdan silinen bu balıkların devamlılığı
için örnek bir davranış olacaktır.
|
|
 |
|
 |
Serbest bedenli dip bırakması
Serbest bedenli sarkıtma 
|
|
 |
|
 |
|