 |
Oltaciyiz.biz'den
tatlısu balıkları atlası
ÇAPAK
(Çıplak)
Abramis
brama (Linnaeus,
1758)
Bahadır ÇAPAR
|
 |
Çıplak
ve çiçek adlarıyla da anılan bir tatlısu
balığımızdır. Vücut yüksekliğinin vücut
boyuna oranla diğer balıklardan fazla oluşu
yayvan vücutlu bir balık olmasına neden
olur. Aynı zamanda bu iri görünüme karşılık
yanlarda oldukça basık bir gövde profiline
sahiptir. Genellikle soğuk iklimlerde akasuların
çayla nehir yapısı arası ölçekte aktığı
yarı
|
berrak ırmaklarda yaşar. Bir akarsuyun doğduğu
kaynağından denizle yada başka büyük bir su kütlesiyle
birleşerek sona erdiği mansabına kadar olan coğrafyanın
orta kısımları ekolojik açıdan çıplağın adıyla
anılan bölgelerdir (Abramis zonu). Zira söz konusu
alanların baskın türü olarak üm Avrupa ve kuzey
Avrasya coğrafyasında yaygındır.
Genel olarak sarımtırak
kahverengi olan vücudunun sırt kısmı vücut renginin
daha koyu tonlarındadır. Sırt yüzgeci ve anal
yüzgecinin dış kenarları hafifçe içeriye doğru
kavislidir. 50 cm boyun üzerine çıkabilen çıplağın
vücudu orta irilikte ve düzgün sıralı pullarla
kaplıdır. Özellikle genç çıplaklar genel görünüşleriyle
tahta balığı
(Blicca
bjoerkna) ile yakın benzerlikler göstermelerine
rağmen vücut yanında, solungaç yarığından kuyruk
kaidesine değin belirgin biçimde uzanan yanal
çizgi üzerindeki pul sayısı, anal yüzgeçte yer
alan yumuşak ışın sayısı, daha kahverengi tonlu
ve tahta balığının ki kadar parlak olmayan pullarıyla
onlardan ayırt edilebilir. Küçük gruplar halinde
milli, çamurlu ırmak tabanında ve hemen tabana
yakın milli çamurlu derinliklerde yayılır. Bu
yumuşak taban dokusu içerisinde varlık gösteren
kankurtlarını, çeşitli sucul yumuşakçaları ve
böcek larvalarına ait kurtçukları yiyerek beslenir.
Çıplakların her ne kadar
akarsuların orta kesimlerinde yaşadığını belirtsekte
daha aşağı bölgelerde de görülebilirle. Orta irtifalı
alanlardan sonra düşük irtifalı ovalarda kısa
bir mesafe akarak denize dökülen nehirlerin mansaplarında,
tatlısuyla deniz suyunun karıştığı acısulu deltalarda
yakalandığı olur.
Küçük ve dişsiz
ağızlı balıklar olan çıplaklar toprak solucanı,
muhtelif türlere ait tırtıllarla, çeşitli kınkanatlılara
ait tombul larvalarla ya da iri sinek kurtlarıyla
yemlenmiş şamandıralı orta su ve dip bırakmalarıyla
avlanırlar. Bulundukları merada belirli alanların
yemlenerek balığın mevkide tutulması şamandıralı
bırakmalarla avlanan diğer balık türlerinde olduğu
gibi çıplak oltacılığında da olumlu sonuçlar vermektedir.
Şamandıralı donamlarla
yapılan oltacılık ugulamalarında en önemli hedef
türlerden birisi olan çıplağın ülkemizde doğal
olarak yayılım gösterdiği alanlar Karadeniz
bölgesinin orta ve batısı ile Trakyada ki tatlısu
havzalarıdır.
|
|
 |
|
 |
Şamandıralı bırakma 
Dip bırakması
|
|
 |
|
 |
|