 |
Oltaciyiz.biz'den
deniz balıkları atlası
CEYLAN
Scomberomorus
commerson (Lacepède,
1800)
Bahadır ÇAPAR
|
 |
Pasifik
Okyanusunun batısı ve bu alana dahil olan
Hint Okyanusuyla Kızıldeniz gibi tropik
habitatlarda yaşayan göçmen karakterli bir
okyanus türüdür. Aslen kıyılarımızın baktığı
Akdeniz'in yerli türlerinden olmayan ceylan
|
seksenli
yıllarda artan tespitler ışığında Süveyş kanalı
aracılğıyla Kızıldeniz'den Akdeniz'e geçen lessepsiyen
balıklarımızdan birisi olarak kayıtlarda yer almıştır.
Ancak Doğu Akdeniz kıyılarımızda avlanan yöre
balıkçıları çok daha eski tarihlerden beri (40'lı
yıllar) belli dönemlerde bu balığı yakaladıklarını
söylemektedir. Yine muhtemeldir ki bu balığı ceylan
olarak adlandıranlar o yıllarda İskenderun Körfezinde
avlanan balıkçılardır. Süveyş'ten Akdeniz'e geçen
Kızıldeniz orijinli çoğu kıyı formundan farklı
olarak açık sularda seyreden ceylanlar erken ilkbahar
döneminden yaz başına kadar geçen sürede doğu
ve orta Akdeniz kıyılarımızda yer yer bir kaç
yüz bireylik dağınık sürüler halinde kıyılamaktadır.
Bu dönemlerde özellikle büyük akarsuların deşarj
olduğu mansap önü alanlarda rastlandığını gördüğüm
ceylanların bahar yağmurlarıyla debisi artan ırmakların
karadan denize taşıdıkları karasal materyalin
tetiklediği yemlik türlerdeki artışa kayıtsız
kalmadıkları düşünülebilir. Bu dönemde oltacılardan
önce mesleki balıkçıların ağlarında sıklıkla ve
50-60 bireylik partiler şeklinde çıktığını defalarca
gördüğüm ceylana özgü av programı yapan olta balıkçılarının
yok denecek kadar az olmasını, sürekli seyir halinde
gezen ve sadece belirli dönemlerde körfez ve koy
içlerine giren bir tür olduğuna bağlamak makul
olur. Ancak şansa dayalı şekilde, baraküda, akya,
kılıç gibi göç yolu, dönemi ve merası kestirilebilen
pelajik balıklar için sürütülen donamlarla yakalanabilmeleri
mümkün olmaktadır. Sol üstte gördüğünüz çizimime
model olan ceylan 2003 yazında İskenderun körfezinde
rastlantı eseri sürütmeyle yakaladığım 72 cm'lik
bir balıktı. Akya yakalamak amacıyla kullandığım
14 cm'lik RAPALA Super Shad Rap serisinin mavi
sırtlı (BSH) sahtesine kanmıştı.
Kıyı önünün hızla derinleştiği
mevkilerle zaten derin olan meralarda, kayalık
mendireklere kadar sokularak kıyı çevresini ve
akarsu ağızlarının etrafını kolaçan eden ceylanların
uzak erimli atışlarla kıyıdan alınabilmesi mümkündür.
400
cm ve üzeri boya sahip sörf kamışla atılacak 14-22
cm'lik dalan sınıf sahte balıklar bahar başından
yaz başına kadar baraküda, akya, sarı kuyruk ve
ceylan gibi avcıların kıyıdan yakalanmasında kullanabilecek
ağır takımlardır.
Sırtta mavimtırak
koyu gri olan renk vücut yanlarından karın bölgesine
doğru inildikçe silikleşerek gümüşi beyaz renge
döner. Sırt kısmında yer alan iki yüzgecin ilki
diğerine oranla kısa ve dik ışınlardan oluşmuştur.
İkinci sırt yüzgeci ise anal yüzgeçle hemen hemen
aynı boyda ve hizada konumlanmıştır. Karın yüzgeçleri
oldukça küçük olan ceylanların ikinci sırt yüzgecinin
ve anal yüzgecinin gerisinde kuyruk sapına kadar
10-12 adet pinnul görülür. Oldukça büyük olan
ağzı vücut eksenine ortalı durumda olup oldukça
keskin ve muntazam yapıda dişlerle donanmıştır.
Sübye, kalamar gibi
kafadan bacaklı türlerin yanında sardalye, tirsi,
uskumru gibi sürü balıklarını da avlayan ceylanlar
kılıç, baraküda, lambuka ve akya gibi diğer yırtıcıların
avında kullanılan sürütme takımlarıyla ve orta
su bırakmalarıyla yakalanabilir. |
|
|
yayınımız
şu ana kadar
